قفسهنوشت ۱۶۱: هفت عادت مردم مؤثر؛ نوشتهٔ استیون کووی

کتابی که بعد از سی سال از انتشارش هنوز پرفروش است. برخلاف کتابهای این ردهٔ موضوعی، کمتر اهل غلو است. پایبندی به اصول و عدم ورود به مصادیق (همان بکننکنهای برخی از کتابهای این رده) از محاسن این کتاب است. عیب کتاب، مانند دیگر کتابهای این موضوع، درازگویی است: میشد این مطلب را به جای ۴۰۰ صفحه در ۱۵۰ صفحه گنجاند. بدترش آنکه نسخهٔ ۲۰۲۰ کتاب حاوی افاضات فرزند نویسنده در انتهای هر فصل است.

اما این هفت عادت چیست؟ این هفت عادت به سه بخش تقسیم شده است. سه عادت نخست فردی، سه عادت بعدی اجتماعی و عادت آخر کلی است.

۱. کنشگر باشید تا واکنشگر

• طبق اصول تصمیم بگیرید
• زبان و واژگان فعالانه به کار ببرید
• در دایرهٔ تأثیر خود بیش از دایرهٔ نگرانیها تمرکز کنید
• همیشه در گذار باشید

۲. غایت کارها را در نظر داشته باشید

• قبل از شروع هر کاری، به نتایج آن فکر کنید
• مأموریت فردی از جهت متفاوت (کاری، خانوادگی، معنوی) به صورت مکتوب داشته باشید

۳. اولویتبندی: مهمترین کارها را نخست انجام دهید

• بر کارهای باالویت تمرکز کنید
• کارهای بیاهمیت را وابنهید
• هر هفته برنامهریزی کنید

۴. تفکر برد-برد

• همیشه فکر کنید که منابع برای همه فراوان است و پیروزی دیگر به معنای شکست شما نیست
• بین شجاعت و ملاحظهکاری تعادل برقرار کنید
• به فکر پیروز شدن بقیه هم باشید
• به مذاکراتی بیندیشید که برد-برد باشد

۵. سعی کنید دیگران را نخست بفهمانید، بعد به فکر فهمیده شدن خود باشید

• با همدلی به حرف دیگران گوش کنید
• سعی کنید دیگران را درک کنید به جای آن که خود را در آینهٔ دیگران ببینید

۶. همافزایی کنید

• به تفاوتها احترام بگذارید
• همیشه به فکر راه سومی باشید که هر دو طرف به سود برسند

۷. اره را تیز کنید

• همیشه به فکر بازآفرینی خود در ابعاد مختلف باشید. به استراحت، عبادت و تفریح فکر کنید.

اینهایی که نوشتم خلاصهٔ مبتذلی از حرفهای کتاب است. این حرفها البته در بافت نوشتههای نویسنده جالبترند والا اینهایی که نوشتهام بیشتر به شعار میماند اما وقتی به مثالهای نویسنده فکر میکنیم میبینیم که عمل کردن به آنها چندان ساده نیست.

یک نکتهٔ حاشیهای: نویسنده چند جا از کتاب مثال از زندگی انور سادات، رئیسجمهور فقید مصر، زده که اول شعار ضد اسرائیل میداد ولی بعد به این نتیجه رسید که به نفع خودش و مردم ش است که کوتاه بیاید و با اسرائیل دوست شود. اشتباه نویسنده در آن است که خودش حرف کتاب را نقض کرده است. اگر قرار است، طبق گفتهٔ نویسنده، بر اساس اصول تصمیم بگیریم نه ارزشهای آنی، کار سادات مخالف اصول نوعدوستی و مبارزه با ظلم بوده است.